اولویت‌های پژوهشی ادبیات داستانی در حوزۀ دین
22 بازدید
ناشر: مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه
نقش: نویسنده
شابک: 978-600-7550-12-0
سال نشر: 1393
تعداد جلد : 1
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
شماره چاپ : 1
زبان : فارسی
فرهنگ، سنگِ بنای هر جامعه است و ادبیات، رسانۀ فرهنگ است. ادبیات داستانی، رسانه‌ای توانا برای بازتاب یک تفکر، فرهنگ و تمدن است که گسترۀ آن از نونهالان تا بزرگسالانِ فیلسوف را در بر می‌گیرد تا آن‌جا که گفته‌اند: «انسان، حیوانِ داستان‌گو است.» ادبیات داستانیِ پویا و موثر، نیازمند پشتوانه‌ای نیرومند از دانش، فرهنگ و پژوهش است. پژوهش‌های کاربردی می‌تواند ژرف‌ساخت‌هایی برای ادبیات داستانی فراهم آورد تا هنرمندان بتوانند آثار پرمایه‌تر و کارآمدتری بیافرینند. اگر گاهی دیده می‌شود که هنرمندان باورمند آثاری تولید می‌کنند که در نهایت به سود فرهنگ اسلامی نیست، به سبب کمبود مبانی پژوهشی و در نتیجه، سستی پایه‌های کارشناسی آن است. پژوهش سودمند ما را داناتر می‌کند تا به سوی توانایی در روش تأثیر دینی با ادبیات داستانی رهنمون شویم. از سوی دیگر کاربرد گستردۀ داستان در فرهنگ اسلامی ـ ایرانی و وجود بیش از صد داستان در قرآن کریم و سوره‌هایی مانند «نوح» و «یوسف» که از ابتدا تا انتها داستان هستند، بررسی چگونگی نسبت قصه‌های قرآن با داستان امروز و کارکرد آن در فرهنگ قرآنی را ضروری می‌سازد. گذشته از این که پایه و مایۀ بسیاری از نظریه‌های فرهنگی و مکتب‌های هنری، در ادبیات داستانی است و مبانی آن‌ها در نقد ادبی و مطالعات داستانی بحث می‌شود. مکاتب هنری بسیاری مانند رمانتیسم، رئالیسم، سورئالیسم، ناتورالیسم و نظریه‌های فرهنگی مانند ساختارگرایی، پساساختارگرایی، فرمالیسم و... یا از نقد داستانی آغاز شده‌اند و یا مباحث اصلی آن در این حوزه صورت می‌گیرد. این نظریه‌ها امروز حاکم بر مباحث علمی و هنری در نقاشی، معماری، نقد فیلم و... شده‌اند. اگر ما مدّعی صدا و نگاه ویژه برای فرهنگ شیعی هستیم باید نظر خودمان را در این بحث‌ها بیابیم یا بسازیم تا هنرمندان و پژوهشگران شیعی، تابع محض برای نظریه‌ها و مکاتب دیگران نباشند. تلاش ما در نیازسنجی پژوهشی ادبیات داستانی این است که برخی از کمبودهای پژوهشی در این زمینه را بیابیم و آن‌ها را به عناوین پژوهشی تبدیل کرده و اولویت‌یابی کنیم تا پژوهشگران این عرصه در حوزۀ علمیه و خارج از آن بتوانند از این پژوهش‌ها در راه یافتن فرهنگ بومی در این بحث‌ها کمک بگیرند.